|
ايستگاه تحقيقات پخش سيلاب وآبخوانداري جاجرم:
1- موقعيت: پايگاه پخش سيلاب جاجرم در محدوده طول جغرافيايي 30 18 68 تا 00 21 68 شرقي و عرض جغرافيايي 00 56 36 تا 00 57 36 شمالي قرار گرفته است . كل عرصه پخش سيلاب حدود 400 هكتار است ، كه فاز اول آن در سال 1370 به مساحت 250 هكتار و فاز دوم آن در سطحي به مساحت 150 هكتار در سال 1374 اجرا شده است. شكل شماره 1 موقعيت پايگاه پخش سيلاب جاجرم در استان خراسان شمالي را نشان مي دهد. متوسط شيب عرصه پخش سيلاب 5-2 درصد ، و ارتفاع متوسط آن از سطح دريا 950 متر ميباشد. اين آبخوان بر روي تشكيلات دوران چهارم در حاشيه رود خانه ايور اجرا شده است.
2- اهداف طرح: اين طرح با اهداف زير اجرا شده است: ـ جلوگيري از هدر رفت حدود 23 ميليون مترمكعب از هرزآبهايي كه به كوير جاجرم ریخته و از دسترس خارج ميشود. ـ استفاده بهينه از خاكهاي شسته شده از ارتفاعات منطقه ،در اثر فرسايشآبي، ورسوب اين خاكها بر روي اراضي كه فاقد خاك زراعي بوده (مخروط افكنه محل اجرای طرح ) و حا صلخيز نمودن آنها. ـ امكان بهبود كيفي ( تنوع ) و كمي (تراكم ) پوشش گياهي برا ثر ذخيره سازي رطوبت در دل خاك و پخش بذور گياهان موجود در ارتفاعات كه بهمراه سيل آورده شده و استقرار و رشد آنها در اراضي پخش سيلاب. ـ تغذيه مصنوعي سفرههاي آب زيرزميني كه بر اثر بهره برداري هاي بيرويه و توسعه حفاريهاي مجاز و غيرمجاز چاههاي عميق و نيمه عميق و پمپاژ آنها با افت فاجعه آميزي مواجه شده است. براي نمونه ا فت مخازن آبهاي زيرزميني در جاجرم 82/ 0 متر در سال ميباشد. با استفاده از طرحهاي پخش سيلاب مي توان تا حدودي اين مشكل را كاهش داد.
3- مشخصات حوزه آبخيز بالادست طرح: رودخانه فصلي ایور كه طرح پخش سيلاب از آن سيلابگيري مينمايد از حوزه آبخيزي به وسعت 385 كيلومترمربع و محيطي برابر5/ 177 كيلومتر سرچشمه ميگيرد. حدود اربعه اين حوزه ازشمال به خط الرأس ارتفاعات دزدآب، كوه پلنگي، كوه سوخدال و كوه شرفخان، از غرب به رشته كوههاي قراول خانه، ميان كوه و آت داغي، از جنوب به خط الراس ارتفاعات خمي، كوه جعفري، كوه قلندر، كوه چاهبيد، واز شرق به رشته كوههاي كمرايور و تپه ماهورهاي شمال غربي روستاي ايور محدود ميگردد.اين حوزه بين عرضهاي شماليَ 50 و ْ35 تا َ 10 وْ 37 و طولهاي شرقيَ 40 و ْ55 تاَ 09 وْ 56 واقع است . بلندترين نقطه ارتفاعي حوزه در ارتفاعات بخش شمال غربي و بر روي قله كوه آت داغي با ارتفاع 2058 متر از سطح دريا و پستترين نقطه آن در دهانه خروجي شبكه زهكشي حوزه در جنوب شرقيروستاي ايور با ارتفاع 918 متر ازسطح دريا ميباشد. متوسط شيب وزني حوزه آبخيز كال اسلامآباد5/9 درصد است كه بيش از نيمي از سطح حوزه داراي شيب 5 – 0 درصد بوده و نشانميدهد كه عمده بارشهايجوي در صورت پوشش گياهي مناسب در حوزه آ بخيز مزبور فرصت نفوذ خواهند داشت كه متاسفانه بر اثر بهره برداريهاي بيرويه در قالب چراي بيش از ظرفيت دامها از مراتع و يا قطع اشجار وبوته كني جهت سوخت موجب تخريب پوشش گياهي شده است .
وضعيت نيروي انساني:
|
